
دستور ip در لینوکس ابزار اصلی مدیریت شبکه روی سرورهای امروزی است. با آن میتوانید آدرس IP، کارت شبکه، روت و جدول ARP را ببینید و تغییر دهید. ابزارهای قدیمی مثل ifconfig و route در توزیعهای جدید کنار گذاشته شدهاند. بنابراین بهتر است همین حالا با دستور جایگزین آشنا شوید. در این آموزش، مهمترین کاربردها را با مثالهای ساده مرور میکنیم.
دستور ip در لینوکس برای چه کسانی مفید است؟
- مدیران سرور مجازی و اختصاصی لینوکسی (Ubuntu، Debian، AlmaLinux، Rocky)
- کسانی که هنوز به
ifconfigعادت دارند - هر کسی که برای عیبیابی شبکه به اطلاعات سریع نیاز دارد
اگر تازه کار با سرور را شروع کردهاید، پیشنهاد میکنیم مطلب ویرایشگرهای متن خط فرمان لینوکس را هم بخوانید. چون برای ویرایش فایلهای شبکه به یکی از آنها نیاز دارید.
ساختار دستور ip به زبان ساده
این دستور چند «شیء» اصلی دارد. هر شیء بخشی از شبکه را مدیریت میکند:
| شیء | کاربرد |
|---|---|
ip link |
کارتهای شبکه: روشن و خاموش، MTU، آدرس MAC |
ip addr |
آدرسهای IP روی هر کارت شبکه |
ip route |
جدول مسیریابی و گیتوی پیشفرض |
ip neigh |
جدول ARP یا همسایهها |
نکتهٔ مهم: تغییرات این دستور موقتی است و با ریبوت از بین میرود. برای تغییر دائمی باید فایل تنظیمات شبکه را ویرایش کنید.
دیدن کارت شبکه و آدرس IP با دستور ip
ip link show # همه کارتهای شبکه
ip link show eth0 # فقط یک کارت
ip addr show # آدرسهای IP همه کارتها
ip -br addr # خلاصه و خوانا
ip --color addr show eth0
دقت کنید که ip link آدرس IP را نشان نمیدهد. برای دیدن آدرس از ip addr استفاده کنید.
خروجی JSON برای اسکریپتنویسی
اگر اسکریپت مینویسید، خروجی JSON کار را سادهتر میکند:
ip -j link show eth0
ip -j -p addr show eth0 # JSON مرتب و خوانا
اضافه و حذف کردن IP با دستور ip در لینوکس
sudo ip addr add 192.168.10.20/24 dev eth0
sudo ip addr del 192.168.10.20/24 dev eth0
sudo ip addr flush dev eth0 # پاک کردن همه IPهای کارت
هشدار: روی سرور ریموت، حذف IP اصلی اتصال SSH را قطع میکند. پس این کار را فقط با دسترسی به کنسول (KVM یا VNC) انجام دهید. همچنین برای امنیت بیشتر SSH، مطلب تأیید دو مرحلهای SSH را ببینید.
روشن و خاموش کردن کارت شبکه با دستور ip در لینوکس
sudo ip link set dev eth1 up
sudo ip link set dev eth1 down
ip -j -p link show eth1 | grep operstate
تغییر MTU و آدرس MAC
sudo ip link set dev eth1 mtu 1400
sudo ip link set dev eth1 address 02:42:ac:13:01:03
ip -j -p link show eth1 | grep -E 'mtu|address'
مسیریابی با دستور ip در لینوکس (ip route)
ip route show # جدول مسیریابی
ip route get 8.8.8.8 # مسیر رسیدن به یک مقصد
sudo ip route add 10.0.5.0/24 via 192.168.10.1 dev eth0
sudo ip route del 10.0.5.0/24
sudo ip route add default via 192.168.10.1 # گیتوی پیشفرض
sudo ip route del default
دستور ip route get برای عیبیابی بسیار کاربردی است. این دستور نشان میدهد بستهها از کدام کارت و با کدام IP مبدأ خارج میشوند.
مدیریت جدول ARP با ip neigh
ip neigh show
sudo ip neigh add 192.168.10.50 lladdr 02:42:e3:40:a6:b1 dev eth0
sudo ip neigh del 192.168.10.50 dev eth0
sudo ip neigh flush all
برای مثال، بعد از جابهجایی IP گاهی ارتباط با یک میزبان قطع میشود. در این حالت، پاک کردن ورودی ARP قدیمی معمولاً مشکل را حل میکند.
دائمی کردن تغییرات دستور ip در لینوکس
Ubuntu با Netplan
sudo nano /etc/netplan/01-netcfg.yaml
sudo netplan try # اگر اتصال قطع شد، بعد از ۱۲۰ ثانیه برمیگردد
sudo netplan apply
Debian با ifupdown
فایل /etc/network/interfaces را ویرایش کنید. سپس برای روت دائمی، زیر بخش کارت شبکه بنویسید:
up ip route add 10.0.5.0/24 via 192.168.10.1 dev eth0
RHEL، AlmaLinux و Rocky
نسخههای جدید این توزیعها از NetworkManager استفاده میکنند:
sudo nmcli con mod eth0 +ipv4.addresses 192.168.10.20/24
sudo nmcli con mod eth0 +ipv4.routes "10.0.5.0/24 192.168.10.1"
sudo nmcli con up eth0
نسخههای قدیمیتر برای همین کار فایلهای ifcfg-eth0 و route-eth0 را دارند. به هر حال، قبل از تغییر از فایل تنظیمات نسخهٔ پشتیبان بگیرید.
معادل دستورهای قدیمی ifconfig و route
| قدیمی | جدید |
|---|---|
ifconfig |
ip addr یا ip link |
ifconfig eth0 up |
ip link set eth0 up |
route -n |
ip route |
arp -n |
ip neigh |
netstat -i |
ip -s link |
جمعبندی آموزش دستور ip در لینوکس
دستور ip در لینوکس ابزار استاندارد مدیریت شبکه است. با link کارتها، با addr آدرسها، با route مسیرها و با neigh جدول ARP را مدیریت میکنید. در نتیجه دیگر به ifconfig نیازی ندارید. فقط یادتان باشد تغییرات آن موقتی است و روی سرور ریموت باید با احتیاط کار کنید. برای جزئیات بیشتر، راهنمای رسمی ip را ببینید.
