
دستورات wget در لینوکس ابزاری ساده برای دانلود فایل از اینترنت است. با این دستور میتوانید فایل، پوشه یا حتی یک سایت کامل را از خط فرمان دریافت کنید. این ابزار روی تقریباً همه توزیعهای لینوکس نصب است و برای مدیران سرور و کاربران عادی کاربرد دارد.
در این مطلب، مهمترین مثالهای wget را با توضیح ساده میبینید. هر مثال را میتوانید مستقیماً روی سرور خود امتحان کنید.
wget برای چه کسانی مفید است؟
اگر روی سرور لینوکسی کار میکنید، احتمالاً گاهی باید فایلی را از یک آدرس اینترنتی دریافت کنید. مثلاً یک نسخه جدید نرمافزار، یک فایل نصب یا بستهای از یک مخزن خارجی. در این موارد wget سریعترین راه است، چون نیازی به مرورگر و رابط گرافیکی ندارد.
همچنین، wget در اسکریپتهای خودکار هم بسیار رایج است. برای مثال، یک کار زمانبندیشده میتواند هر شب فایل پشتیبان را دانلود کند.
نصب wget روی توزیعهای مختلف
اگر wget روی سیستم شما نصب نیست، با دستور مناسب توزیع خود آن را نصب کنید:
# Ubuntu / Debian / Linux Mint
sudo apt update
sudo apt install -y wget
# AlmaLinux / Rocky Linux / RHEL / Fedora
sudo dnf install -y wget
# Arch Linux
sudo pacman -S wget
# openSUSE
sudo zypper install wget
برای دیدن نسخه نصبشده، دستور زیر را اجرا کنید:
wget --version | head -1
توجه داشته باشید که در برخی توزیعهای جدید مثل Fedora 40 به بعد، دستور wget ممکن است به نسخه Wget2 اشاره کند. این نسخه بعضی امکانات قدیمی مثل پشتیبانی از FTP را ندارد.
دانلود ساده و تغییر نام فایل با دستورات wget در لینوکس
سادهترین کاربرد این ابزار، دانلود یک فایل با آدرس آن است:
wget https://ftp.gnu.org/gnu/wget/wget-1.25.0.tar.gz
فایل با همان نامی که در آدرس است ذخیره میشود. اگر همین دستور را دوباره اجرا کنید، فایل جدیدی با پسوند .1 ساخته میشود. برای نامگذاری دلخواه از گزینه -O استفاده کنید:
wget -O wget-latest.tar.gz https://ftp.gnu.org/gnu/wget/wget-1.25.0.tar.gz
توجه کنید که -O فایل موجود با همان نام را بدون هشدار بازنویسی میکند.
ذخیره فایل در پوشه دلخواه
برای ذخیره فایل در مسیر مشخص از گزینه -P استفاده کنید. اگر پوشه وجود نداشته باشد، wget آن را میسازد:
wget -P ~/downloads/gnu https://ftp.gnu.org/gnu/wget/wget-1.25.0.tar.gz
مشاهده محتوا بدون ذخیره فایل
گاهی میخواهید قبل از اجرای یک اسکریپت، محتوای آن را ببینید. در این حالت خروجی را به صفحه نمایش بفرستید:
wget -qO- https://example.com/install.sh | less
این روش به شما امکان میدهد کد را بخوانید و بعد تصمیم بگیرید. هرگز اسکریپتی را که نمیشناسید مستقیم اجرا نکنید.
دانلود چند فایل با دستورات wget در لینوکس
اگر چند آدرس دارید، همه را در یک دستور وارد کنید:
wget https://example.com/file1.zip https://example.com/file2.zip
اگر تعداد فایلها زیاد است، آدرسها را در یک فایل متنی بنویسید، هر آدرس در یک خط. سپس با گزینه -i آن فایل را به wget بدهید:
wget -i download-list.txt
برای الگوهای تکراری، میتوانید از قابلیت Bash استفاده کنید. این قابلیت آدرسها را قبل از اجرای wget میسازد:
wget https://cdn.kernel.org/linux-6.6.{1..5}.tar.xz
ادامه دانلود و تلاش مجدد در دانلود
اگر دانلود بزرگی نیمهکاره قطع شد، با گزینه -c از همان جایی که مانده ادامه میدهد:
wget -c https://example.com/big-image.iso
برای شبکههای ناپایدار، میتوانید تعداد تلاش و فاصله بین تلاشها را تنظیم کنید:
wget -c --tries=10 --waitretry=30 --retry-connrefused --retry-on-http-error=503,429 https://example.com/big-image.iso
در این دستور، wget تا ۱۰ بار تلاش میکند و بین تلاشها حداکثر ۳۰ ثانیه صبر میکند. خطاهای ۵۰۳ و ۴۲۹ هم دوباره امتحان میشوند.
محدود کردن سرعت و اجرای دانلود در پسزمینه
اگر نمیخواهید دانلود، پهنای باند سرور را اشغال کند، سرعت را محدود کنید. واحد k یعنی کیلوبایت و m یعنی مگابایت:
wget -c --limit-rate=2m https://example.com/big-image.iso
برای دانلود طولانی، میتوانید کار را به پسزمینه ببرید و گزارش آن را در فایل لاگ ببینید:
wget -b -c --limit-rate=2m -o download.log https://example.com/big-image.iso
tail -f download.log
توجه داشته باشید که دانلودهای پسزمینه با راهاندازی مجدد سرور متوقف میشوند. اگر ادامه کار مهم است، دوباره دستور را با -c اجرا کنید.
بررسی لینک بدون دانلود فایل
گاهی فقط میخواهید بدانید یک آدرس فعال است یا نه. گزینه --spider فایل را ذخیره نمیکند و فقط بررسی میکند:
wget -q --spider https://example.com/file.tar.gz && echo "فایل در دسترس است"
این دستور در اسکریپتها بسیار مفید است، چون کد خروجی آن نشان میدهد آدرس درست است یا نه.
دانلود کامل یک سایت با wget
برای ساخت نسخه محلی از یک سایت، از گزینه --mirror استفاده کنید:
wget --mirror --page-requisites --adjust-extension --convert-links --no-parent --wait=1 --random-wait https://example.com/
این دستور تصاویر، فایلهای CSS و لینکهای داخلی را هم دریافت میکند. فقط سایتهایی را کپی کنید که مالک آن هستید یا اجازه دارید. همچنین قوانین robots.txt را رعایت کنید.
احراز هویت امن در دستورات wget
اگر فایل به ورود کاربری نیاز دارد، رمز عبور را در خط فرمان ننویسید. با گزینه زیر wget رمز را از شما میپرسد:
wget --user=name --ask-password https://example.com/private/file.zip
برای اسکریپتهای خودکار بهتر است از فایل ~/.netrc استفاده کنید. این فایل را فقط برای خودتان قابل خواندن کنید:
chmod 600 ~/.netrc
نکات امنیتی مهم در استفاده از wget
- از گزینه
--no-check-certificateبهعنوان راه حل همیشگی استفاده نکنید. این گزینه بررسی گواهی SSL را خاموش میکند. ابتدا ساعت سیستم را بررسی کنید. - رمز عبور را با
--password=در خط فرمان نگذارید، چون در تاریخچه شل و لیست پردازشها دیده میشود. - برای گواهی CA داخلی، مسیر فایل را با
--ca-certificateبدهید. - پسوند فایل را با تغییر نام عوض نکنید. تغییر نام، فرمت فایل را تغییر نمیدهد.
برای تنظیمات پیشفرض، میتوانید فایل ~/.wgetrc بسازید. مثلاً خط continue = on باعث میشود wget همیشه دانلود را ادامه دهد. گزینههایی که در خط فرمان مینویسید، همیشه بر تنظیمات این فایل اولویت دارند.
اگر به مدیریت فایلها و خط فرمان تازهکار هستید، مطلب دستور ip در لینوکس و ویرایشگر متن لینوکس را هم بخوانید. برای یادگیری بیشتر دستورات مفید، آموزش دستور apropos هم کمک میکند.
جمعبندی دستورات wget در لینوکس
دستورات wget در لینوکس برای دانلود سریع و مطمئن فایلها بسیار مناسب هستند. با گزینههای -c و --tries دانلودهای ناپایدار را کنترل میکنید. با --limit-rate سرعت را محدود میکنید و با --spider لینکها را بررسی میکنید.
برای جزئیات بیشتر و همه گزینهها، راهنمای رسمی GNU Wget را ببینید. با تمرین این مثالها روی یک سرور آزمایشی، بهزودی به کار با wget مسلط میشوید.
